Kunstwerkt interviewt kunst installateur Jurgen

Art handling. Een blik achter de schermen

In gesprek met Jurgen Vanbrabant

Bij kunst vervoeren, verpakken of monteren komt heel wat kijken. Een art handler beschikt over de knowhow en expertise om op een uiterst professionele manier om te gaan met kunstwerken. Jurgen Vanbrabant is zo’n art handler. Hij bouwde de collage-expo ‘Dive into Mankind’ op in het Cera-gebouw in Leuven en zorgde voor een professionele presentatie van de 57 geselecteerde collages. Wat maakt je tot een goed art handler en wat kan je er als kunstenaar van opsteken? We vroegen het aan een kenner.

Hoe kwam je in de wereld van art handling terecht?
Dat was puur toeval. Een kunstverhuurbedrijf kwam in mijn atelier werk ophalen voor verhuur, intussen zo’n 18 jaar geleden. Ik werkte toen nogal intensief samen met dat bedrijf en op een bepaald moment zochten ze een collega: iemand met dezelfde feeling voor het omgaan met kunst. Ik paste in dat profiel. Het begon met één opdracht, het vertrouwen groeide stilaan en zo kom ik nu in diverse musea en topgaleries terecht. (tekst gaat verder onder de foto)

brantt_img_20200514_163221_groot.jpg (foto: Hans Van Hoorebeke)

Wie zijn je belangrijkste klanten? Ik werk voornamelijk voor ‘Blackbirds’, die de art handling verzorgt voor kunstgaleries en privéverzamelaars en musea zoals het Gentse MSK. Dat houdt in de op- en afbouw van expo’s, maar ook het klaarmaken voor transport en het transport zelf. Elke medewerker heeft zijn specialiteit binnen het team. Ik richt me vooral op de op- en afbouw van tentoonstellingen, kunsttransport, … een andere collega legt zich dan weer toe op las- en schrijnwerk, scenografie, maken van transportkisten, ... Ook kunstverhuurbedrijf Bernice is een belangrijke opdrachtgever.

Hoe ga je als art handler aan de slag op locatie? Meestal zijn we met zijn tweeën. Je hebt veel geduld nodig en partners die elkaar vertrouwen en goed op elkaar afgestemd zijn. Vooraleer we een kunstwerk in handen nemen, stellen we samen een schema op, waarbij we al een aantal stappen vooruitdenken. Zo kom je niet voor verrassingen te staan. Het is een combinatie van ervaring en feeling. Een art handler heeft geen inspraak in de plaatsing van de werken. Dat beslissen de curatoren. Maar veel galeries of privéverzamelaars staan wel open voor suggesties. De aanpak is altijd anders en dat maakt het boeiend.

Je bent naast art handler ook beeldend kunstenaar. Biedt dat een meerwaarde? Mijn hoofdactiviteit is inderdaad beeldend kunstenaar, art handler is een freelance job. Ik opereer onder verschillende namen: als kunstenaar gebruik ik het pseudoniem Brantt, art handler ben ik onder mijn eigen naam. Als art handler in opdracht telt mijn ervaring als kunstenaar wel mee, maar ik stel me niet als kunstenaar op. Als ik zelf een expo cureer dan is er wél plaats voor mijn persoonlijke inbreng als kunstenaar. Zoals bij de expo’s ‘Inside/Out’ in Kasteel Borluut in Sint-Denijs-Westrem (2020) of ‘On the move’ bij Blanco in Gent (2018).

Wat was je mooiste opdracht tot nu toe? Zonder twijfel de afbouw van de Van Eyck-tentoonstelling in het MSK (Gent). Dat is niet te overtreffen. Je hebt de ‘Annunciatie’ van Van Eyck in handen. Dat is de absolute top van de schilderkunst! Wie kan dat zeggen? Bij zo’n belangrijke expo komt natuurlijk enorm veel kijken. Het is zeker niet gewoon een werk van de muur halen en in een kist leggen. Zo is er zowel bij de op- als afbouw altijd een uitgebreide conditiecheck. De werken worden heel goed nagekeken én gedocumenteerd.

Even naar de expo ‘Dive into mankind’. Hoe ben je daar te werk gegaan? Vanuit elk standpunt zorgde ik voor een blikvanger: een groter werk op het einde van de gang, bij het binnenkomen… Eerst positioneerde ik de grootste werken, daarna kregen de kleinere een plek in de ruimte. Als maatstaf gebruikte ik een ooghoogte van 1m60. Bij sommige werken was dat de bovenkant, bij andere de onderkant van het werk. Bij een groepsexpo is het belangrijk alle werken op eenzelfde manier te behandelen, niemand mag zich benadeeld voelen. Daarmee rekening houdend moet je een evenwichtige expo bouwen.

Het gaat om een collage-expo, met voornamelijk werken op papier. Hoe zijn ze bevestigd? Voor werk op dikker papier bracht ik telkens vier vijsjes aan in de muur, waarbij vier magneetjes (op elke hoek van het werk) het vervolgens op hun plaats houden. Bij fragieler werk bracht ik extra papier aan achter het werk. Bij zwaarder werk (bijvoorbeeld op Dibond) kan je dat niet doen op die manier. Die werken hing ik op aan schroefhaakjes. Het werk wordt dan tussen deze 4 haakjes geschoven. Een deel van de werken wordt gepresenteerd in vitrinetafels. Het is belangrijk om te vermijden het werk te perforeren (met nageltjes, spelden…) om het te bevestigen.

Tot slot: welke art handling basisprincipes zou elke kunstenaar moeten toepassen? Besteed aandacht aan de drager van je werk, het ophangsysteem en de verpakking. De drager is een essentieel onderdeel van een kunstwerk. Denk daarbij aan duurzaamheid en zorg voor een goed ophangsysteem. Moet je werk getransporteerd worden, zorg dan voor een goede verpakking. Ook alles voorzien van een eenvoudig label (kleine foto, formaat, titel, …) is geen overbodige luxe.

Foto: Hans Van Hoorebeke

Bron: Kunstwerkt.be - Annemie Vingerhoets - 16/03/2021

www.kunstwerkt.be